Cách chọn nhà thầu đào đất

Một nhà thầu đào đất tốt cần có giấy phép khi pháp luật yêu cầu, có bảo hiểm còn hiệu lực, được bảo lãnh khi phù hợp, và có kinh nghiệm thực sự với đúng loại công việc bạn cần. Có thể đó là công việc cắt–đắp để làm mặt bằng móng nhà, san gạt thô và hoàn thiện, đào rãnh cho hệ thống tiện ích, xử lý thoát nước như rãnh thoát (swale) hoặc hệ thống thoát French drain, chuẩn bị mặt bằng cho đường lái xe, lắp đặt cống luồn (culvert), hoặc vận chuyển/thu gom phần đất dư.

Hãy yêu cầu từng nhà thầu giải thích kế hoạch bằng tiếng Anh đơn giản, dễ hiểu. Bạn cần nghe họ sẽ bảo vệ hệ thống tiện ích ngầm như thế nào, quản lý thoát nước ra sao, xử lý lớp đất mặt (topsoil) so với vật liệu đắp thế nào, đầm nén đất theo từng lớp (lift) ra sao và tạo độ dốc dương để nước chảy ra xa móng. Nếu công việc liên quan đến việc đào sâu hơn, thi công tường chắn (retaining wall) hoặc nền đất không ổn định, hãy hỏi liệu có cần gia cố chống đỡ (shoring), thiết kế kỹ thuật hay giấy phép hay không. Gradeline là dịch vụ giáo dục và kết nối miễn phí, không phải nhà thầu thi công; chúng tôi giúp chủ sở hữu hiểu quy trình và kết nối với các đơn vị địa phương đã được sàng lọc qua [/get-matched/] khi bạn sẵn sàng.

Trước khi bất kỳ ai đào bới, hãy gọi 811 để đánh dấu vị trí các công trình/hệ thống tiện ích ngầm. Sau đó, so sánh ít nhất hai hoặc ba báo giá/chương trình thi công bằng văn bản. Đừng chỉ chọn dựa trên giá. Mức giá thấp nhất có thể khiến nhà thầu bỏ sót các hạng mục như đầm nén, kiểm soát xói mòn, vận chuyển đi (haul-off), san gạt hoàn thiện (finish grade) hoặc dọn dẹp công trường.

Hãy bắt đầu từ năng lực pháp lý và mức độ phù hợp với dự án. Kiểm tra giấy phép của nhà thầu nếu tiểu bang hoặc địa phương của bạn yêu cầu. Yêu cầu cung cấp bằng chứng bảo hiểm trách nhiệm dân sự (general liability), bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động (workers' compensation) nếu họ có đội thi công và thông tin về bảo lãnh (bond) nếu áp dụng. Sau đó xác nhận rằng họ thường xuyên thực hiện đúng loại công việc như bạn cần. Một nhà thầu chủ yếu phát dọn bụi rậm có thể không phải lựa chọn tốt cho việc làm mặt bằng nhà, đào móng/chân cột hoặc các hạng mục chỉnh sửa thoát nước chi tiết.

Hãy tìm một phạm vi công việc rõ ràng, không phải các lời hứa chung chung. Đề xuất tốt sẽ mô tả các nội dung như:
- sẽ đào đất/san gạt phần nào
- khối lượng ước tính, thường tính theo yard khối (cubic yards)
- có bóc tách lớp đất mặt (topsoil) hay không, phần đất đó được lưu bãi, tái rải hay đem đi
- vật liệu đắp sẽ dùng loại gì và được đầm nén như thế nào
- có bao gồm cả san gạt thô (rough grade) và san gạt hoàn thiện (finish grade) hay không
- các hạng mục thoát nước như rãnh thoát (swales), cống luồn (culverts), rãnh thoát dạng rãnh (trench drains) hoặc hệ thống French drain
- kiểm soát xói mòn như tấm chắn bùn/silt fence hoặc lối vào đã gia cố (stabilized entrance)
- vận chuyển đi (haul-off), xử lý/tiêu hủy và dọn dẹp mặt bằng
- thiết bị dự kiến sử dụng, ví dụ: máy xúc mini (mini-excavator), xe xúc lật/siêu trọng (skid steer), máy ủi (dozer) hoặc xe tải ben (dump trucks)

Đặt các câu hỏi thực tế tại công trường. Họ có điều phối việc xác định vị trí tiện ích ngầm sau khi bạn gọi 811 không? Nếu cần giấy phép thì ai là người đứng ra xin? Họ sẽ bảo vệ đường lái xe, lối đi bộ, khu vực tự hoại (septic), cây cối, tài sản lân cận và các công trình hiện hữu như thế nào? Nếu thời tiết làm thay đổi điều kiện đất, họ sẽ thông báo cách nào về việc điều chỉnh tiến độ hoặc phạm vi?

Cuối cùng, chú ý đến cách trao đổi thông tin. Một nhà thầu đáng tin cậy sẽ sẵn sàng trả lời câu hỏi, giải thích các vấn đề về đất và thoát nước mà không “che” bằng thuật ngữ khó hiểu, đồng thời ghi rõ các thay đổi bằng văn bản. Nếu bạn muốn được hỗ trợ so sánh nhà thầu và phạm vi công việc, Gradeline có thể giúp bạn hiểu các dịch vụ san gạt/đào đất phổ biến tại [/services/] và kết nối bạn với các công ty địa phương tại [/get-matched/].

Sai lầm lớn nhất là chọn nhà thầu chỉ dựa trên mức giá thấp nhất. Các báo giá đào đất có thể trông giống nhau, nhưng thực tế có thể bao gồm những hạng mục công việc hoàn toàn khác nhau. Một báo giá có thể bao gồm bóc tách lớp đất mặt (stripping topsoil), nhập đất đắp (import fill), đầm nén và san gạt hoàn thiện; trong khi một báo giá khác chỉ bao gồm phần đào bới cơ bản. Nếu bạn chỉ so sánh tổng giá, bạn có thể không nhận ra phần gì bị thiếu cho đến khi công trường chưa hoàn thiện hoặc phát sinh thêm các khoản phí.

Một sai lầm phổ biến khác là không hỏi rõ về thoát nước và cách xử lý đất. San gạt tốt không chỉ là làm cho mặt đất trông phẳng. Thường nó là việc tạo hình lô để nước chảy ra khỏi móng nhà, đường lái xe và khu vực gầm nhà/crawl space. Hãy hỏi họ sẽ tạo độ dốc dương để nước chảy ra xa ngôi nhà như thế nào, nước chảy sẽ đi về đâu, có cần rãnh thoát (swale) hay hệ thống French drain không, và điều gì sẽ xảy ra với phần đất ướt hoặc không phù hợp. Đồng thời hỏi liệu đất đắp có được rải và đầm nén theo từng lớp thay vì đổ tràn lỏng lẻo hay không.

Chủ sở hữu cũng gặp rắc rối khi không có thỏa thuận chi tiết bằng văn bản. Các thỏa thuận “bắt tay” (handshake) và báo giá một dòng tạo ra sự mơ hồ về độ sâu móng, bề rộng rãnh đào, vật liệu nhập (import material), đào đá (rock excavation), vận chuyển đi (haul-off), hoàn trả/khôi phục hiện trạng (restoration) và dọn dẹp. Nếu phát sinh thay đổi như vật liệu rác/thứ chôn dưới đất không ngờ tới hoặc mực nước ngầm, nhà thầu nên ghi nhận bằng tài liệu trước khi bắt đầu phần công việc phát sinh.

Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm nhà thầu né tránh việc cung cấp giấy tờ giấy phép hoặc bảo hiểm, gây áp lực để bạn quyết định ngay, yêu cầu bạn bỏ qua giấy phép, từ chối mô tả kế hoạch san gạt hoặc tỏ ra coi nhẹ về an toàn hệ thống tiện ích ngầm. Một dấu hiệu cảnh báo khác là lời hứa rằng mọi thứ có thể được tính giá “chuẩn xác” trước khi họ hiểu rõ mặt bằng. Đất nền, khả năng tiếp cận, độ dốc, nước và điều kiện phần đất bị chôn lấp có thể ảnh hưởng đến công việc. Nhà thầu trung thực sẽ giải thích họ biết gì, họ cần kiểm tra/ xác minh điều gì và điều gì có thể thay đổi. Để biết thêm bối cảnh về lập kế hoạch và báo giá, xem [/costs/] và [/guides/how-to-choose-an-excavation-contractor/].

Trước hết, hãy ghi ra các thông tin cơ bản của dự án. Bao gồm địa chỉ, mô tả ngắn gọn về hạng mục thi công, ảnh chụp, số đo ước tính và mục tiêu của bạn. Ví dụ: san gạt quanh nhà để thoát nước, cắt–đắp để làm mặt bằng xây dựng, đào móng, lắp đặt cống luồn tại lối vào đường lái xe, loại bỏ 20 yard khối đất, hoặc san gạt lại sân sau sau một dự án làm tường chắn (retaining wall). Nếu bạn biết có giới hạn về khả năng tiếp cận của xe tải ben, máy xúc mini hoặc xe xúc lật (skid steer), hãy đề cập luôn.

Tiếp theo, liên hệ với hai hoặc ba nhà thầu đủ điều kiện và hỏi cùng bộ câu hỏi cốt lõi:
1. Bạn có giấy phép, bảo hiểm và bảo lãnh (nếu yêu cầu) không?
2. Gần đây bạn có làm các hạng mục tương tự không?
3. Phạm vi công việc chính xác bao gồm những gì?
4. Việc thoát nước, đầm nén và dọn dẹp sẽ được xử lý như thế nào?
5. Có bao gồm giấy phép, kiểm soát xói mòn và vận chuyển đi (haul-off) không?
6. Điều gì có thể làm thay đổi giá hoặc tiến độ?

Sau đó, hãy xem xét kỹ hợp đồng bằng văn bản. Hợp đồng cần xác định địa điểm mặt bằng, mô tả phần việc, liệt kê những hạng mục được bao gồm và loại trừ, giải thích lịch thanh toán, nêu cách xử lý lệnh thay đổi (change orders), và chỉ rõ ai chịu trách nhiệm về giấy phép, điều phối tiện ích ngầm và việc san gạt hoàn thiện hoặc khôi phục hiện trạng. Hãy lưu bản sao giấy chứng nhận bảo hiểm và toàn bộ hồ sơ xin giấy phép (nếu có). Và một lần nữa: hãy gọi 811 trước khi đào để các tiện ích ngầm được đánh dấu.

Nếu bạn muốn bắt đầu theo cách đơn giản hơn, Gradeline là dịch vụ miễn phí giúp chủ sở hữu hiểu công việc đào đất và san gạt và được kết nối với các nhà thầu địa phương đã được sàng lọc. Bạn có thể yêu cầu hỗ trợ tại [/get-matched/] và khám phá các loại dự án phổ biến tại [/services/land-grading/].